Wijs ruilen

Aan de schaakstukken zijn punten toegerekend om uit te drukken hoe belangrijk ze zijn. Deze punten staat in de onderstaande tabel:

Schaakstuk	Naam	Symbool	Waarde
	De Dame	Q	9 punten
	De Toren	R	5 punten
	De Loper	B	3 punten
	Het Paard	N	3 punten
	De Pion	P	1 punt

Vanuit de tabel hierboven kan je zien dat de Dame 9 punten waard is en een Pion 1 punt. De verteld ons dat een Dame veel belangrijker is dan een Pion. De Lopers en de Paarden zijn beide 3 punten waard, maar de Lopers zijn licht beter dan de Paarden. Hoewel het natuurlijk van de positie op het bord afhangt. In open stellingen is de Loper beter, want een Loper kan een hele diagonaal innemen. Maar in gesloten stelling is het Paard beter, want het Paard kan over de Pionnen heen springen.

In het onderstaande diagram heeft wit de mogelijkheid om met de Toren de Dame of Loper van zwart te slaan. De Dame is 9 punten waard en de Loper is 3 punten waard, dus het slimste is om de Dame te slaan, want die is meer waard dan de Loper.

Rook captures

In het volgende diagram heeft het Paard de mogelijkheid om de Toren of de Loper te slaan. Als wit één van de stukken slaat zal zwart terugslaan met de Pion. Is het nog steeds een goed idee om één van de stukken te slaan?
Als wit de Loper slaat verliest zij haar Paard, dan heeft zij 3 punten gewonnen en 3 punten verloren, het is dan een gelijke ruil. Echter, als wit de Toren slaat heeft ze 5 punten en verliest ze 3 punten, dus de Toren slaan is een voordelige ruil!

Knight captures

Laten we nu eens het volgende diagram bekijken:

chessboard

Moet wit het zwarte Paard slaan?
Als het witte Paard het zwarte Paard slaat neemt de zwarte pion het witte Paard en het is dan een gelijke ruil. Echter als we de stelling wat beter bekijken zien we dat het zwarte Paard wordt aangevallen door de witte Toren, Loper, Dame en Toren. Dus het Paard wordt vier keer aangevallen. Het zwarte Paard wordt 3 maal verdedigd, door de zwarte Pion, Loper en Dame. Wit kan dus een Pion winnen door: 1.Nxd5 cxd5 2.Bxd5 Bxd5 3.Qxd5 Qxd5 4.Rxd5.
Het is wel belangrijk om eerst het stuk te ruilen met de minste waarde. Als wit 1.Qxd5 had gespeeld had zwart kunnen antwoorden met 1...cxd5 2.Nxd5 en zwart hoeft niet verder te ruilen, want slaan is niet verplicht! Wit heeft dus dan een Dame verloren en alleen maar een Paard en Pion gewonnen, dit is niet goed!

Tellen hoe vaak een stuk wordt aangevallen of verdedigd worden is een goede manier van bekijken of ruilen goed is. Als een stuk meer keer wordt aangevallen dan verdedigd is het mogelijk dat je door ruilen materiaal wint. Als een stuk evenveel aangevallen als verdedigd staat win je niks door ruilen. Als met deze regel werkt moet je natuurlijk wel de waarde van de stukken goed kennen. Het is immers niet goed om een Paard en een Pion te winnen tegen een Dame.

In het volgende diagram valt het witte Paard de Pion op e5 aan, maar de Pion op e5 wordt gedekt door het Paard op c6. Maar wit kan nog steeds een Pion winnen door de Loper te ruilen voor het Paard en dan op e5 te slaan, want dan staat de Pion op e5 niet meer gedekt.
1.Bxc6 dxc6 2.Nxe5 wint een Pion.

chessboard

Enkele handige tips bij stukkenruil

p	Stukkenruilen als je er materiaal mee kan winnen, want één extra Pion kan genoeg zijn om te winnen (die promoveer je tot een Dame)
	Als je voor staat in materiaal is het verstandig om stukken te ruilen. Immers als er veel stukken op het bord zijn is het effect van je stuk lager. Het is net als bij voetbal, het is veel moeilijker om met 10 tegen 11 te winnen dan als 4 tegen 5.
	Als je achter staat in materiaal is het verstandig om geen stukken te ruilen. Als je tegenstander bijv. een Pion voor staat en je ruilt alles af dan promoveert de Pion tot een Dame en verlies je.
	Als je tegenstander met een zware aanval bezig is het slim om stukken te ruilen. Hoe minder stukken je hebt, hoe minder het gevaar wordt en dus is het dan makkelijker verdedigen.
	Als je stukken erg slecht staan, dus bijna geen ruimte hebben, is het een goed idee om stukken te ruilen. Ruil dan enkele stukken, dan hebben de andere stukken meer ruimte om te bewegen!
	Stukkenruilen als je daarmee de pionnenstructuur van je tegenstander verzwakt.